راهبردها و وظایف شهری در حوزه فرهنگی، اجتماعی

9fcc4a1953aa2675394e1e9d6b8d7a2a

راهبردها و وظایف شهری:

همزمان با رشد تدریجی شهرها در یکی دو دهه اخیر، نیازهای شهری شهروندان نیز به مراتب بیشتر شد بطوریکه اداره شهرها را با مشکل جدی مواجه کرد. تغییر شاخصهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، ظهور تمایل به قانون گرایی و حقوق شهروندی و جامعه مدنی، اهمیت یافتن عرصه عمومی بعنوان مهمترین عرصه فعالیت شهرداری ها، مشکلات تامین هزینه، تامین اداره شهرها، رشد جمعیت، آلودگی هوا، مشکل حمل و نقل شهری، بهینه نبودن سیستم شبکه راه های شهری، رشد مسائل اجتماعی گوناگون اعم از: اعتیاد، مفاسد اجتماعی، بزه کاری، بیکاری، تشدید فاصله طبقاتی فقیر و غنی، تکدی گری و …. نمونه هایی بارز از نابسامانی های یک شهر است. در بین مسائل یاد شده، مسائل اجتماعی و فرهنگی شهر که حاصل کم توجهی دست اندرکاران به این بخش می باشد بارز از نابسمانی های یک شهر و از همه بارزتر بنظر می رسد.

ضمن اینکه تلاشهای بی دریغ و شبانه روزی پرسنل زحمتکش مجموعه شهرداری در رده های مختلف ستادی و اجرایی که حاصل آن بهره برداری از پروژه های مختلف در عرصه شهری بوده است قابل تقدیر است، ولی با توجه به پویایی شرایط اجتماعی و فرهنگی و رشد روز افزون نیازهای شهری و شهروندان، کارایی و اثربخشی مدیریت شهری بطور عام و در مقوله اجتماعی بطور خاص، نیازمند تطبیق مدیریت با شرایط و تحولات جاری و توجه جدی به موضوعات اجتماعی در شهر است.

دلایل و ذهنیات کم توجهی به امور فرهنگی:

پرداختن به مسائل اجتماعی و کار فرهنگی اساساً اقتصادی نیست و یا حداقل در کوتاه مدت بازده اقتصادی ندارد. برخورد با مسائل اجتماعی و حل آن مستلزم بررسی های دقیق و کارشناسانه، وقت، حوصله، علاقه و تخصص است که با تمامی این اوصاف نتیجه کار فرهنگی ملموس نیست و بعبارتی ارزیابی فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی پیچیدگی موضوع از اعتبار بالایی برخوردار نیست و حاصل تلاش مدیران امور فرهنگی کمتر به چشم می آید. تقدم سایر مسائل و موضوعات در گزینه های تصمیم گیری بر مسائل اجتماعی و فرهنگی از طرف سیاستگزاران و مدیران خصوصاً در تدوین بودجه و اختصاص اعتبار برای هزینه های اجتماعی و فرهنگی و اعتقاد به این امر که متولی امور فرهنگی و اجتماعی، نهادهایی خاص و غیر از شهرداری هستند.

محور فعالیتهای حوزه اجتماعی و مسایل حاکم بر آن:

شهروند مداری و مشارکت آگاهانه شهروندان در اداره شهر از جمله اهداف در قالب برنامه ریزی استراتژیک باید باشد. مدیریت غیرمتمرکز حاکم بر مدیریت شهری که توفیق شهرداری در این برهه به مبانی حاکم بر این روش از مدیریت بر میگردد موجب شده تا مدیران مناطق چندگانه شهرداری آبادان بر حسب نیازهای شهروندان همان محله و منطقه به ساماندهی امور بپردازند که حاصل اهم این اقدامات در عرصه فعالیت اجتماعی و فرهنگی می تواند در موضوعات زیر خلاصه گردد:

ترویج ورزش همگانی و محلات، احداث مراکز ورزشی، ایجاد زمین های روباز ورزشی، احداث و ایجاد فرهنگسرا، خانه های فرهنگ، کتابخانه، نگارخانه، خانه مطبوعات، خانه قرآن، خانه فرش، خانه مشق، خانه های محله، آموزشگاههای هنری، خانه فرهنگی سیار، اجرای طرح شهردار مدرسه، نمایش فیلم در پارکها، اجرای تئاتر خیابانی، توسعه و تجهیز مدارس و مساجد و …. فعالیت های متعدد و پراکنده.

پیش فرضهای موجود در ارتباط با فعالیتهای اجتماعی و شهری

از آنجاییکه نیازهای شهری و شهروندان در طول زمان متغیر و پویا می شوند، به دلیل تطبیق مدیریت با بستر اجتماعی، توسعه کمی و کیفی مراکزی که ارایه خدمات در بخش های اجتماعی و فرهنگی و تامین اوقات فراغت شهروندان را به عهده دارند ضروری بنظر می رسد.

با فرض اینکه تمامی بخش های شهرداری آبادان به صد درصد اهداف تعیین شده دست یابد ولی تا زمانی که فرهنگ و نحوه بهره برداری صحیح از امکانات ایجاد شده و استفاده درست از منابع عمومی، بصورت یک ارزش درونی نشود، به تعبیری ما درگیر هزینه های جاری شده ایم نه سرمایه گذاری با ثبات در بخش فرهنگی.

شهر در یک مفهوم عام مساوی است با انسان با تعاملات اجتماعی و صنایع و مراکز ” انسان ساخت” در یک جغرافیای طبیعی. لذا شهروند اساس یک شهر و مهمترین موضوع مدیریت شهری است که صرفا توجه به نیازهای فیزیکی و زیستی و جاده و پل و پارک و …. کامل کننده حوائج آن نیست چرا که توجه به نیازهای ثانویه نقش اساسی در بهداشت روانی و رضایتمندی شهروندان از مدیریت شهری و نیز میزان مشارکت در اداره شهر خواهد داشت لذا تمامی فعالیتهایی که به اجرا در می آیند چنانچه مرتبط با ایجاد آرامش شهروندان و امنیت شهری نباشند ره به جایی نخواهند برد.

از آنجاییکه شهروند مداری نقطه محوری مدیریت مطلوب شهری قلمداد میشود بدین منظور شهر باید در مقیاس انسانی ساخته شود و این مقیاس در همه وجوه زندگی رعایت شود. توجه به نیازهای عام نظیر تامین اوقات فراغت، امنیت روانی و اجتماعی از جمله این نیازها هستند.

گردآورنده: قاسمی زاده (عضو شورا و عضو کمیسیون فرهنگی ورزشی شورا)