ضرورت وجود اتاق فکر

مي‌توان گفت كه اتاق فكر، مركزي مطالعاتي پژوهشي است كه در آن مطالعات و تحقيقات كاربردي انجام مي‌شود و براي حل مسايل، خلق ايده‌هاي جديد و تدوين ايده‌‌هاي كلي شكل گرفته و پيشنهادهاي خام به سياست‌ها و برنامه‌هاي دقيق و قابل اجرا تبديل مي‌شود. در اتاق فكر، شكل‌گيري و توليد انديشه‌ها تقويت گرديده و از نابودي و به دست فراموشي سپرده شدن آنها جلوگيري ‌مي‌شود.

th

شايد موضوع اتاق فكر، موضوع تازه ای به نظر نرسد اما نقش ارزشمند اتاق‌‌هاي فكر در تعاملات سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و تاثير مثبت آن در توسعه و ارتقاي سازمان‌ها، به‌ويژه سازمان‌هاي ارايه دهنده خدمات به قشرهاي متفاوت جامعه، باعث شده است كه اين تشكيلات غير‌ساختارمند گذشته، امروزه جايگاهي در ساختار سازمان‌ها پيدا كند.

 

اتاق‌هاي فكر چهار ويژگي‌ عمده دارند:

1 – جمع انديشي

افزايش حجم اطلاعات، گسترش روابط و افزايش عوامل تاثيرگذار در امر تصميم‌‌سازي و استراتژي‌پردازي، ضرورت تفكر جمعي و هم انديشي را محرز كرده است. اتاق فكر الگوي سازماني هم انديشي است كه در پرتو اين ضرورت به‌ وجود آمده است. فعاليت اتاق‌هاي فكر باعث شد كه فرآيند هم‌انديشي رشد و گسترش پيدا كند و توانايي خود را براي حل مسايل بزرگ نشان دهد.

2 – توليد فرآورده‌هاي فكر و انتقال به مخاطب

يكي از وظايف اتاق‌هاي فكر، توليد و خلق ايده‌هاي مناسب براي حل مسايل و همچنين تدوين، صورت‌بندي و مستندسازي آنهاست، زيرا اگر ايده‌ها و آراي به دست آمده، جمع‌بندي و خلاصه سازي نشود و به گونه‌اي مفيد و جذاب براي مخاطبان، ارايه نشوند، اتاق فكر به اهداف خود دست نيافته‌است، بنابراين اتاق‌هاي فكر، علاوه بر شناخت و حل مسايل، تلاش عمده‌اي را صرف رساندن پيام‌هاي خود به مخاطبان تا حصول بهترين نتايج، به عمل مي‌آورند.

3 – معطوف بودن كوشش‌ها به مسايل روز

روح حاكم بر فعاليت اتاق‌هاي فكر و آنچه كه در بطن تمام فعاليت‌هايي كه در اتاق‌هاي فكر صورت مي‌گيرد، بايد معطوف به تصميم‌سازي و استراتژي‌پردزاي بر روي مسايل روز جامعه باشد. مسايلي كه اگر به آنها پرداخته نشود، مشكلاتي براي حل و آينده مجموعه به جاي مي‌گذارد.

4 – درگير نشدن در مسايل اجرايي و تشريفات رسمي سياستگزاري

اتاق‌هاي فكر سياست‌ساز هستند نه سياستگزار، بدين معني كه اين اتاق‌هاي فكر بيشتر نهادهايي پيشنهاد دهنده هستند و درگير مسايل تشريفاتي و حقوقي سياستگزاري نمي‌شوند. همچنين اتاق‌هاي فكر در تعامل با دستگاه‌هايي اجرايي، صرفا تصميم‌ساز هستند و نبايد درگير مسايل اجرايي و يا توجيه كارشناسانه‌ي تصميم‌هاي روزمره دستگاه‌ها شوند.

در اتاق فكر روش‌هاي گوناگوني براي توسعه خلاقيت وجود دارد كه معروف‌ترين آن طوفان مغزي (Brain storming) است كه يك تكنيك برگزاري كنفرانسي است . در اين روش باتوجه به موضوع و مشكل يا هدف موردنظر، گروهي از افراد متخصص به عنوان اعضا انتخاب شده و به دور از عوامل بازدارنده ارايه تفكر خلاق، مانند قضاوت عجولانه و … به تصميم‌گيري مي‌پردازند.

در اينجا كميت بسيار مهم بوده و از تعداد پيشنهادهاي بيشتر استقبال مي‌گردد، زيرا احتمال رسيدن به راه حل بهتر را افزايش مي‌دهد.

در اتاق فکر

1 – اظهار نظر آزاد و بي‌واسطه و هر چند غيرمعمول بلامانع است (از ايده‌‌هاي غيرمعمول استقبال مي‌شود).

2 – به هيچ انديشه اي انتقاد نمي‌شود (انتقاد ممنوع است).

3 – حداكثر نظرات ارايه و جمع‌آوري مي‌شود (تاكيد بر كميت نظرات و ايده‌هاست).

4 – تكوين نظرات در مدت معين صورت مي‌گيرد (ايده‌ها تركيب و بهبود پيدا مي‌كنند).

 

نویسنده: سمیه محمدیاری-اتاق فکر صنعت ساختمان