گونه های مقاوم در فضای سبز شهری

th

گونه های گیاهی که برای فضای سبزشهری درمناطق خشک ونیمه خشک مورداستفاده قرار ندازتنوع بالائی برخوردارنیستندوبسیاری ازآنهابه خشکی حساس بوده ونیازآبی آنهابالااست.لذااین مطالعه به منظورشناسائی وانتخاب گونه های مقاوم به خشکی براساس میزان پتانسیل آب برگ(lwp)جهت کشت درفضای سبزشهری ویاجنگل کاری اطراف شهرهای مناطق خشک ونیمه خشک به خصوص شهراصفهان پایه گذاری گردید.گبق مطالعات انجام شده گونه هائی مثل افدرا،کیکم،آلبالووحشی،بلو ط غرب،زالزالک،ون وشیرخشت باداشتن پائین ترین پتانسیل آب برگ مقاوم ترین گونه هابه خشکی بودندوگونه های شالک،داغداغان وبارانک نسبت به سایر گونه های مطالعه دراین آزمایش دارای نیازآبی بیشترومقاومت کمتری به خشکی دارند.باتوجه به این مطالعات می توان گونه هائی که پتانسیل مقاومت به خشکی با لا دارندراانتخاب کردوبرای فضای سبزشهری ویاجنگل کاری درمناطق خشک ونیمه خشک معرفی نمود.ازجمله گیاهان مناسب برای ایجادفضای سبزدرمناطق خشک عبارتنداز:

1)اکالیپتوس آبی:جنبه زیبائی این درخت برگ وحالت رشدآن است ومی توان آن رابه جهت بادشکن،پوشاننده وکنترل فرسایش خاک،درفضای سبزکاشت نمود.

2)اکالیپتوس کویری:جنبه های زیبائی این درخت علاوه بربرگ هاحالت رشدآن است و می توان آن رابه عنوان سایبان،بادشکن پوشش ودرخیابان کاشت نمود.این درخت رطوبت هوارا می پسندد و در نواحی ساحلی رشد خوبی دارد و در شرایط کویری هم می تواند به خوبی رشد کند.

4)اکالیپتوس لیموئی:این درخت به دلیل جنبه های زیبائی برگ،حالت رشدوپوسته ی تنه ی آن وهمچنین برای ایجادبادشکن،پوشش وکاشت به صورت تک درخت وهمچنین جنگل کاری وصنعتی نظرمدطراحان فضای سبزاست.این درخت به سرماحساس بوده ودرشرایط ساحلی می روید

5)بلوط همیشه سبز:تنهازیبائی این درخت حالت رشدآن است ومی توان رابه عنوان سایبان،تک درخت،سطح چمن وجهت کنترل فرسایش خاک درفضای سبزکاشت نمود.بلوط درختی بزرگ وگسترده وبهتراست درمناطق وسیع کاشته شود

6)کازوارینا(دم اسب درختی):شاخه هاتنهاویژگی زیباشناختی این درخت است.که می تواندبه عنوان پرچین،بادشکن،پوشش،پوشش سریع وکنترل فرسایش خاک درفضای سبزکاربردداشته باشد

7)آکاسیا:این درخت به خاطرجنبه ی زیبائی گل وبرگ وهمچنین پوشش سری ،مناسب کاشت درپاسیو،گلدان وهمچنین کنترل فرسایش خاک مناسب کاشت درفضای سبزمی باشداین نگیاه حالت طبیعی خوبی نداردوبایددرسال های اول هرس فرم شدیدشده تامناسب کاشت درفضای سبزشود.

8)میموزاساقه سیاه:حالت رشددرخت،شکل برگ وپوسته تنه اززیبائی های این درخت است.این درخت جهت سایبان،پرچین،بادشکن،پوشش سریع،کنترل فرسایش خاک وهمچنین درخیابان هاکاربری دارد

9)درمنه دشتی:ازجمله بوته های بسیار سازگاربه شرایط سخت بیابان محسوب می شودکه علاوه برمصرف علوفه ای،بوته ای بسیارمقاوم درمقابل فرسایش بادی ونقش ارزنده ای رادرحفاظت خاک این نقاط برعهده دارد

10)اسکنبیل:درختجه ای است سازگاربه شرایط بیابان،درشنزارهای بعنوان گونه ای شاخص ومقاوم به خشکی وکم آبی زندگی می کند.فعالیت رشد سیستم ریشه ای دراین درختچه بسیارفعال بوده که این سیستم ریشه ای علاوه برنقش فیزیولوژیک برای گیاه ابزاری می باشدکه گیاه درمقابل بادهای سنگین وطوفان های شنی حفاظت می کند.

11)کهور:درخاکهای نسبتاًمرطوب ونقاطی که آبخوان کم ژرفائی داردبه خوبی می روید.یکی ازعنا صرعمده ی تشکیل دهنده ی جنگل های نیمه گرمسیری است.باتثبیت ازت جوی خاک راتقویت کرده وموجب افزایش محصولات زراعی می شود.به عنوان باشکن وکمربندسبزهم استفاده می شود.

12)گز:اغلب آنهامخصوص نواحی استپی وشوره زارمی باشد.جزءگیاهان آبدوست است وازسرشاخه هابه عنوان بادشکن استفاده می کنند.

13)زیتون تلخ:دراکثرمناطق گرمسیری،نیمه گرمسیری ومعتدل دیده می شود.نسبتاًکم زی ،روشنی پسندومیانه است.برای کاشت درخیابان ها وپارک ها ونیزایجادکمربندسبزوبادشکن درمناطق خشک ونیمه خشک نیزاستفاده می شود.

14)سمر:وجود این درخت به سبب تثبیت ازت جوی درخاک موجب تقویت آن می شود.موارداستفاده سمرکاربردآن درجنگلکاری اراضی استواروپارکهای جنگلی مجاور جاده ها وایجادبادشکن نام برد.
15)داغداغان:گرماپسند،قادربه زندگی دراقلیم خشک وخاک ناتوان ،بیذارارخاک های بسیارسبک وبسیارمرطوب .به علت مقاومت به خشکی ازآن درمناطق خشک برای جنگلکاری وایجادبادشکن وکمربنهای سبزاستفاده می شود

16)اقاقیای معمولی:درختی است پرنیازکه طالب خاک های سبک،نمناک امازهکشی شده وغنی می باشد.باانواع آب وهواوخاک خودراتطبیق می دهدکاقاقیارابرای مقاصدزینتی،ایجادبادشکن واصلاح خاک نیزمی کارند

17)سروبندبند:مقاومت خارق العاده به خشکی وگزندهای گوناگون ازقبیل زخم وبریدگی دارد.قابلیت رویش درخاک های ناتوان دارد.قابل مصرف درمبارزه بافرسایش خاک است

18)سروآریزونا: توان رستن رابرروی انواع خاک ها حتی ،خاک های خشک وسنگلاخی دارد.به خشکی محیط مقاوم است وازنظرتحمل سرمابین گونه های سروسرآمداستوکاربردوسیعی درمناطق خشک ونیمه خشک دارد.درایجادبادشکن وکمربندسبزمحافظکاربرددارد .

19)لیلکی آمریکائی: خاک های آبرفتی،بارخیز،عمیق،خنک،زه کشی شده باph خنثی.خاک های سبک شنی نسبتاًخشک سازگاری وشوری خاک راتاحدی متحمل می شود.بسیارمقاوم به خشکی است.درایجادبادشکن وکمربندسبزمحافظ کاربرددارد.

20)کاج ایرانی:کم نیاز،قادربه رویش درخاک های آهکی وحتی کمی شور،امادرخاک های باتللاقی یارای زیستن ندارند.مقاوم به خشکی،سرماوگرما.دارای ریشه های عمیق است درنتیجه باعث محافظت درخت دربرابربادمی شود
و اینک به تعدادی ازگیاهانی که برای طراحی فضای سبزمناسب می باشند اشاره می شود:
درختان مقاوم به گردوخاک:عرعر-زالزالک-ژینکو-چنار-لیلکی آمریکائی-ماگنولیا-بیدمجنون-اقاقیا-داغداغان

گیاهان جاذب پرنده:یاس وحشی –زیتون-زغال اخته-امین الدوله-پیروکانتا-خاس-اسپیره-یاس خوشه ای-انگورزینتی-

درختان دارای بافت خشن:عرعر-ماگنولیا-انجیر-خرمالو-نخل زینتی-شاه بلوط هندی-

درختان دارای بافت نرم:ابریشم-لیلکی-ابریشم مصری-بید-

گیاهان معطر:سروناز-برگ بو-گل یخ-سنجد-یاس خوشه ای-اقاقیا-نمدار-پائولونیا-ماگنولیا-

گیاهان دارای رشدکم:کریپتومریا-زیتون معمولی-ماگنولیا-برگ بو-انجیر-زالزالک-سوفورا-

درختان سریع الرشد:سرونقره ای-عرعر-دم موشی- زیتون تلخ – چنار- سدروس- افراسیاه-

اقاقیا- چائولونیا- توت آمریکائی- لاله- ابریشم-

گیاهانی که درزمستان جلوه دارند:بیدمرجانی- بیدفری- فندق- گیلاس- سوزنی برگان مانند: سروکوهی رونده- سروسیمین- یاسمن زمستانی- انواع کاجهاوسروها-
پهن برگان همیشه سبزمانند : ما گنولیا تابستانه- آکاسیا- گل یخ-

درختان برگ سبز:افرای ژاپنی- افرای چناری برگ قرمز- گوجه گل- فندق- زرشک- انجیلی درپائیز- توری درپائیز-

گیاهان الوان:ارغوان- سیب گل- میموزا- طاووسی- توری- ماگنولیازمستانه- ماهونیا- پیراکانتا- دوتسیا-

درختان مقاوم به سایه:سرخدار- دوگلاس- سکویا- نوئل- ممرز- هدرا- راش- شمشادخزری-

درختان مقاوم به بادهای دریائی وآب شور:کاجها- ایلان- گل ابریشم- زبان گنجشک- توت- صنوبر- سپیدار- اقاقیا- گز

گیاهان مقاوم به سرما:سرونقره ای- کریپتومریا- چینی- به ژاپنی- ابریشم مصری- ماگنولیا-

گیاهان مناسب کاشت درشیب ها:ارغوان- سنجد-

گیاهان مناسب جلوگیری ازفرسایش خاک:توسکاقشلاقی- چنار- بیدمجنون- اقاقیا- توت آمریکائی- سرونقره ای-

درختان آبدوست: چنار- توسکا- بیدمجنون- درخت لاله-

درختان بادشکن:توت آمریکائی- سرونقره ای- سروخمره ای- اقاقیا- زالزالک- نمدار- سدروس- گردو-

درختان مناسب خاک آهکی:زیتون معمولی- زربین- سروخمره ای- چنار- زبان کنجشک-

گیاهان مناسب خاک اسیدی:عرعر- لیلکی آمریکائی- توسکاقشلاقی- اقاقیا-